Verhaal luisteren?
De financiële wereld is steeds meer een technologische wereld. We betalen onze boodschappen contactloos, sturen Tikkies naar vrienden en bestellen onze kleding online. Hoe heeft deze toenemende digitalisering effect op De Nederlandsche Bank? Chief Information Officer Arjen de Graaf en Chief Product Owner Ariane Knoppert-Veltena beantwoorden deze vraag en vertellen meer over de cloudgang van DNB.
Of toch liever lezen?
Arjen de Graaf [00:00:00] Als een paal boven water staat wat mij betreft dat de Nederlandsche bank niet zonder IT kan en ik denk dat het ook steeds meer gaat worden.
Host Noortje Veldhuizen [00:00:12] Je luistert naar DNB Talks, een podcast van De Nederlandsche Bank. In deze podcast bespreken we actuele financieel economische vraagstukken met verschillende specialisten van DNB. Goed dat je luistert naar deze aflevering van DNB Talks. Ik ben Noortje Veldhuizen. Vandaag bespreek ik met Arjen de Graaf en Ariane Knoppert-Veltena de steeds verdere digitalisering van de Nederlandsche bank. Arjen, ik begin bij jou. Hoe ben jij precies bij DNB terechtgekomen?
Arjen de Graaf [00:00:41] Nou, dat is een weg van 53 jaar, ik ben geboren in Friesland. Ik kom uit een arbeidersgezin en dat betekent dat toen ik ging studeren, dat best wel een stap was. Ook voor mezelf, moet ik zeggen. Ik had in die tijd nog lang haar en een baard. En als je me nou zou kunnen zien, dan zie je dat daar betrekkelijk weinig van over is gebleven. Ik ben bedrijfskunde gaan studeren. Daarna ben ik de IT in gerold en sinds 2002 ben ik vooral met verschillende ondernemingen bezig geweest. En een kleine tweeënhalf jaar geleden ben ik bij DNB terechtgekomen als adviseur van verschillende grote IT trajecten. Ik ben er buitengewoon trots op dat ik op 23 maart de CIO ben geworden, Chief Information Officer van De Nederlandsche Bank. En dat betekent dat ik eindverantwoordelijk ben, eigenlijk voor beleid tot en met de daadwerkelijke beheer van alle IT zaken van DNB.
Host Noortje Veldhuizen [00:01:35] En Ariane, hoe is het met jou? Wat voor pad heb jij bewandeld?
Ariane Knoppert-Veltena [00:01:38] Ja, ik kom gewoon uit de Randstad en ik heb wiskunde en informatica gestudeerd. En toen ben ik bij een klein bedrijfje gaan werken, wat software maakte voor de bouw. Maar na zeven jaar dacht ik, ik moet nou toch eens een overstap maken naar een grote mensen bedrijven en dat werd meteen DNB. Dat is 24 jaar geleden alweer. Ik kwam binnen als een ontwikkelaar en werd al gauw informatieanalist en na een aantal jaar projectleider en later toen we Agile gingen werken werd dat Product Owner. En inmiddels ben ik Chief Product Owner van een hele verwerkingsketen met allerlei verschillende applicaties eronder.
Host Noortje Veldhuizen [00:02:22] En hoe zit het met de hiërarchie dan hieraan tafel? Moet ik daar nog rekening mee houden? Of is dat iets wat binnen DNB helemaal niet echt speelt?
Arjen de Graaf [00:02:27] Ja, daar is echt een hiërarchie. Het is namelijk toen we hier naartoe liepen kreeg ik al te horen dat als ik ademhaal, zei ze, dan moet jij stil zijn. Nou, je hebt het net gehoord, ze haalde adem en ik heb het gewoon even afgewacht, zal ik maar zeggen.
Host Noortje Veldhuizen [00:02:43] De divisie data, informatie en technologie. Welke rol speelt die binnen, nou ja, toch wel een groot instituut als de Nederlandsche Bank.
Arjen de Graaf [00:02:51] Ja, De Nederlandsche Bank heeft verschillende divisies, daar zijn er 17 van en elk van die divisies of afdelingen doet een stukje eigenlijk van onze dienstverlening. Dus we hebben partijen die toezicht houden op banken, verzekeraars en pensioenbedrijven. Maar we hebben bijvoorbeeld ook een club die zich richt op een resolutie. En dus als een partij eigenlijk uit de markt gaat, dat die ervoor zorgt dat er netjes een afhandeling komt. En wat ik graag altijd zie is dat we, omdat het goed uit te dragen is, dat we zowel gids als hoeder worden van de Nederlandsche Bank. En gids betekent dat we een beeld gaan neerzetten wat er allemaal mogelijk is en hoeder is, dat we heel zuinig zijn op onze IT. En hoeder betekent ook dat je een goeie beveiliging neerzet, dat je zorgt dat je je data netjes aflevert en ook ophaalt. En dat is gewoon eigenlijk een rol voor zorgen dat wij ons werk goed uitvoeren. Dus de gids geeft het toekomstbeeld en de hoeder zorgt ervoor dat je goed kan blijven werken. En we zitten nu net voor die slag naar digitalisering. Dus dat betekent dat we proberen dat wat effectiever neer te zetten. Minder papierstromen en wat meer real time online. Maar daar zijn we voorlopig nog niet. En dat is waar de IT voor staat. Dus we moeten zorgen dat we ons IT goed op orde hebben, onze informatievoorziening en dat die data daar gewoon soepel doorheen stroomt.
Host Noortje Veldhuizen [00:04:23] En hoe gaat dat?
Arjen de Graaf [00:04:24] Het gaat met horten en stoten. Je merkt altijd bij zo'n verandering dat iedereen zijn eigen postzegeltje graag neer wil zetten en daar ook maximaal voor gaat. Maar we hebben best wel een grote club. We hebben meer dan 600 man en je moet er wel voor zorgen dat je die wel eenduidig richt zal ik maar zeggen. En dat betekent dat we met elkaar naar dezelfde tekening moeten kijken. Wat is de architectuur plaat? Hoe ziet ons toekomstbeeld eruit? Welke stapjes gaan we als eerste nemen? Wat is jouw rol daarin? En dat is best wel een militaire operatie en dat probeer je Agile te doen en dat is toch een beetje dat multi samen oppakken voor resultaten. Ook in die transitie zitten we nog, dus we hebben best wel uitdagingen. Nu gaan we naar de cloud, dat is toch een andere steel weer. Het klinkt allemaal heel ver weg en dat zijn natuurlijk ook datacentra, maar daar moet je ook nog eens even voor kijken.
Host Noortje Veldhuizen [00:05:19] Ja, en Ariane. Hoe afhankelijk is DNB geworden van de digitale technologie?
Ariane Knoppert-Veltena [00:05:26] Ja, ik denk, wij doen in gegevens. Ik bedoel wij produceren niks anders dan gegevens, dan beleid, dan informatie zeg maar. Dat is ons product. Dus dat dat is bijna synoniem aan de digitalisering. Ten eerste, je merkt in de coronatijd hoe belangrijk het is om gewoon de basics op orde te hebben zoals de online meetings enzovoort. Dat heeft de hele samenleving gemerkt denk ik. Maar DNB moet ook gewoon z'n werk doen en beleid bepalen en dat doen ze niet door gewoon met elkaar een beetje heen weer te zitten kletsen. Maar dat doen ze op basis van gegevens. En ja, daarom is dat heel belangrijk.
Host Noortje Veldhuizen [00:06:18] Ja maar ik doelde op die afhankelijkheid. Want stel nou dat morgen de centrale server van DNB eruit klapt? Wat dan?
Ariane Knoppert-Veltena [00:06:27] Als de centrale server in Amsterdam er mee ophoudt, dan gaat ie in Wassenaar door. Dus ja, we zijn er wel afhankelijk van. We hebben dat allemaal wel netjes dubbel uitgevoerd. Dat kan niet zomaar stoppen. Ook het betalingsverkeer, dat is helemaal belangrijk. Dat is het meest kritische wat wij hebben. Betalingsverkeer mag nooit stoppen, dan ligt de hele economie plat. Dus dat is heel belangrijk.
Host Noortje Veldhuizen [00:06:55] Je had het net inderdaad over afhankelijkheid. Maar je zei ook papierstromen en steeds meer ook digitaliseren. Ik kan me indenken dat het ook voor veel mensen wel misschien ook wel spannend is.
Arjen de Graaf [00:07:07] Het is denk ik voor zowel IT als voor de business mensen een grote afhankelijkheid. Onze business mensen die willen gewoon hun werk kunnen doen. En we hebben af en toe ook nog eens een keer een kleine verstoring op onze werkplek. En dat is natuurlijk buitengewoon vervelend. En als je iets gaat veranderen, krijg je meer verstoringen, altijd in ’t begin. Het zijn altijd dingen waar je niet over nagedacht hebt, dat is de ene kant. Aan de andere kant gaat het voor mensen hun werkinhoud ook dingen betekenen. Vind ik het dan nog wel steeds leuk om te doen? Als een paal boven water staat wat mij betreft dat de Nederlandsche bank niet zonder IT kan. En ik denk dat het ook steeds meer gaat worden. Ariane weet er nog veel meer van dan ik, maar wij hebben zo’n onwaarschijnlijke volumes aan data die we binnenkrijgen. Ja, vroeger deden we dat op een papiertje, tegenwoordig is dat real time online en dan moeten we daar ook nog allerlei analyses op doen. En dan moeten wij inschattingen maken. Gaat het goed of gaat het niet goed? Betekent ook veel vertrouwen in je geautomatiseerde proces. En ik denk ook dat wij de business nog veel meer kunnen helpen met allerlei dashboard voorspellingszaken. En dat kan je ook doen met de artificial intelligence. Wat we nu nog niet weten dat we kunnen gaan doen. En ik denk dat de IT vervlochten gaat worden met de business en ik hoop dat het een heel goed huwelijk gaat worden. Ik ga er in ieder geval samen met Ariane alles aan doen om er een heel goed huwelijk van te maken.
Host Noortje Veldhuizen [00:08:36] Hoe heeft deze toenemende digitalisering effect op jullie werk? En dan Ariane in jouw geval op de data?
Ariane Knoppert-Veltena [00:08:42] Ja, je ziet dat in de loop van de jaren, zie je de hoeveelheid data zeer exponentieel groeien. We krijgen nu ongeveer honderdduizend rapportages per jaar binnen van allerlei instellingen die aan ons data moeten leveren.
Host Noortje Veldhuizen [00:08:59] Zoals?
Ariane Knoppert-Veltena [00:09:00] Zoals bijvoorbeeld bankverzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen, dus eigenlijk financiële instellingen. Die hoeveelheid data die varieert tussen enkele megabytes tot gigabytes zeg maar. En volgend jaar zal de hoeveelheid data verdubbeld zijn en ook nog eens op allemaal dezelfde piekmomenten plaatsvinden. Dus ja, dat is iets wat we moeten aankunnen. Elk moment dat die behoefte aan die data ontstaat, dus dat is een flinke uitdaging om dat allemaal te kunnen verwerken.
Host Noortje Veldhuizen [00:09:36] En gaan er dan ook twee keer zoveel mensen straks aan ‘t werk? Want je zegt volgend jaar gaat het verdubbelen? Hoe verwerk je zoiets?
Ariane Knoppert-Veltena [00:09:44] Ja, je moet zorgen dat de systemen het aankunnen. Nou, de cloud-gangen, wat Arjen net al zei, is daar wel voorwaardelijk voor. Volgend jaar kunnen we denk ik nog wel aan met de systemen die we hebben, maar het jaar daarop al niet meer. Dus daar moeten we ons echt goed op voorbereiden. En de cloud is schaalbaar. Daar kunnen de rekbare verwerkingscapaciteit. Ja, die stap moeten we gaan nemen met z'n allen.
Host Noortje Veldhuizen [00:10:12] Dan krijg je dus alles binnen. En je zegt in de cloud, daar moeten we plek voor hebben. Maar hoe ga je er dan ook mee aan de slag?
Ariane Knoppert-Veltena [00:10:20] Ja, daar komen steeds betere tools voor. Want vroeger ging dat allemaal op papier. En toen ging het in Excel en dat kon je nog allemaal wel behappen, maar je hebt steeds sterkere tools nodig om aan de analyse kant daar ook iets mee te kunnen. Nou, dat zijn ook zelflerende tools. En ja, daar moeten we steeds meer ervaring mee op gaan doen. Want ja, daar kennen we ook nog niet alles van. Dat is een mooi traject wat we nog in gaan.
Host Noortje Veldhuizen [00:10:50] Je noemde al tools, wat gereedschap. Maar Arjen, wat voor gereedschap? Waar hebben we het dan over?
Arjen de Graaf [00:10:56] Wij willen nu eigenlijk vooral alles toolen op Microsoft. En waarom doen we dat? Omdat je dan ook zeker weet dat alles goed met elkaar communiceert en dat je dus ook veel minder incidenten gaat krijgen. Dat betekent ook voor de cloudgang dat we naar Azure toe gaan, omdat dat ook een cloud onderdeel heeft. We hebben op dat data spoor ook Microsoftproducten. Maar we hebben daar ook nog aanvullende producten denk ik op. En Ariane, daar zit jij veel beter in nog dan ik.
Ariane Knoppert-Veltena [00:11:26] Ja, we hebben daar verschillende producten. We hebben een soort van speeltuin voor data scientists om met de data nog aan de gang te gaan. En dan moet je denken aan R en Python enzo. Maar we hebben ook wat tooling, zoals BI dashboard Tooling zeg maar, om dashboards te maken voor de wat minder geavanceerde gebruikers. Ja, dus van alles wat.
Host Noortje Veldhuizen [00:11:52] En het viel net al even, de cloud. Dat is dus voor jullie een nieuwe plek om de gegevens op te slaan en waar de data terechtkomt. Waar kwam ie dan vroeger of voorheen?
Ariane Knoppert-Veltena [00:12:05] Ja, vroeger gewoon op servers die bij ons in de kelder stonden. Op het Westeinde zeg maar.
Arjen de Graaf [00:12:11] Naast het goud stonden ze. We hadden dubbel intern goud. Dus je kon ‘t ene hokje in en dan had je geel goud en de andere was het andere goud.
Ariane Knoppert-Veltena [00:12:22] Ja en je ziet nu nieuwe projecten die nu starten die zitten meteen in de cloud. En dingen die we nog hebben staan op die services lokaal zeg maar, die moeten we zo langzamerhand naar de cloud gaan brengen. En dat gaat wel een paar jaar kosten. Ja, maar dat is ook wel weer een hele leuke ontwikkeling. En voor de ontwikkelaars is het ook weer super om zich daarin te verdiepen.
Host Noortje Veldhuizen [00:12:49] We kunnen dus wel stellen dat het effect van de digitalisering heel groot is.
Arjen de Graaf [00:12:55] Ja zeker als je kijkt naar de glimlach op onze mond zo meteen als het helemaal gelukt is dan.
Host Noortje Veldhuizen [00:13:01] Ja, dat vaststellend: Ariane heb je dan ook een en concreet voorbeeld van waar je nu mee aan het werk bent, waar je mee bezig bent?
Ariane Knoppert-Veltena [00:13:09] Wij maken software voor wat eigenlijk een digitale postbus is voor allerlei instellingen om bij ons data te droppen. En diezelfde postbus, die hebben wij om het dan weer Europa in te sturen. Bijvoorbeeld naar de Europese Centrale Bank. Dat is een onderdeel wat al een tijdje bestaat. Wat we naar de cloud moeten brengen. Maar wat we eerst netjes willen opruimen voordat we gaan verhuizen. We willen eerst de zolder opruimen en dan willen we gaan verhuizen. En daar zijn we mee bezig. Ja, en daar denken we volgend jaar voor nodig te hebben en daarna die stap naar de cloud te kunnen doen.
Host Noortje Veldhuizen [00:13:54] Leuk. En Arjen, jij? Je staat dus niet meer met je met je voeten in de klei.
Arjen de Graaf [00:13:58] Nee, ik zit wel met mijn hoofd in de wolken, dus ik zou er wel iets van moeten weten dan. Hoe we met de cloud omgaan, we gaan niet alles naar de cloud doen op de hele korte termijn. En de reden is, omdat eigenlijk wat Ariane hier ook al aangaf: Soms is het gewoon helemaal niet zinvol om dat te doen. Dus we kijken business case gedreven. Dat heeft ook te maken met alle andere aspecten, zoals beheer, beveiliging en dat soort dingen. En de komende jaren zal ongeveer de helft naar de cloud gaan en de andere helft zal pas later volgen. We gebruiken wel heel veel cloud based software of applicaties, dus als die er al zijn zitten ze daarin. Maar we hebben ook nog wel wat ouder maatwerk software, dus wat we zelf wilden gebouwd hebben. En de vraag is of dat heel verstandig is om dat naar de cloud toe te brengen. En heel vaak is dat niet het geval. En daar moeten we ook nog wat afwegingen op maken.
Host Noortje Veldhuizen [00:14:51] Ik twijfel er niet aan dat jullie heel veel plezier hebben in jullie werk hebben en heel erg op jullie plek zitten, want jullie stralen allebei zodra je over je werk begint te praten. Wat maakt een DNB volgens jullie een interessante plek voor IT’ers Ariane?
Ariane Knoppert-Veltena [00:15:08] Ja, wat ik eerder al zei: wij doen in IT, of wij doen in data. Wij doen in informatie, dat moet ik zeggen. Dus het is sowieso voor alles wat we doen relevant. Ik vind ook de maatschappelijke relevantie heel belangrijk en ik vind het zelf heel supergaaf dat je af en toe in de kranten allerlei koppen ziet waar DNB aan gewerkt heeft en waarvan je dan mag zeggen daar heb ik ook aan meegewerkt.
Arjen de Graaf [00:15:40] Wat ik heel gaaf vind aan DNB en ik ben dan nog een broekie, omdat ik nog maar net binnen ben relatief. Maar als je van impact maken houdt en je werkt bij IT, dan maak je impact. We zitten gewoon vooraan in de klas zo meteen voor grote transformatie dus alles wat met technologie te maken heeft en met business helpen daar ben dan je van. Daarbij is ook heel veel ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Ik vind de cultuur ook heel erg van samen de schouders eronder zetten. En waar zie je dat nog? Dat je elkaar de hand kan geven voor een resultaat vind ik geweldig. Maar vooral als je een IT’er bent dan denk ik ja, ik zou er niet langer over hoeven na te denken als ik nog aan het begin van mijn carrière stond om daar te gaan beginnen. Er zijn zoveel mogelijkheden om door te groeien en die maatschappelijke impact, ja daar komen heel veel mensen op binnen. En die ga je pas ontdekken als je zo meteen iets gemaakt hebt wat impact heeft. En dat is natuurlijk helemaal gaaf als IT’er als je gewoon beseft, nou daar heb ik ook een kleine bijdrage aan geleverd.
Host Noortje Veldhuizen [00:16:46] Je noemt nu al de impact. Hoe zie je de rol of de impact van de van IT voor DNB in de toekomst?
Arjen de Graaf [00:16:54] Ik denk dat we steeds meer verweven worden in de bedrijfsvoering. Tot nu toe is dat minder geweest, denk ik. Het is onmogelijk om IT niet mee te nemen om je werk te kunnen gaan doen. We hadden het net al even over al die data. Het is onmogelijk om al die data hoeveelheid, dat menselijk nog te gaan doen. Dat moet echt geautomatiseerd. Dat is onmogelijk om dat niet te doen. Ik denk dat we nieuwe technologieën kunnen aandragen. Nieuwe tools, nieuw gereedschap voor de business waar ze hun werk beter mee kunnen doen. Ik denk dat wij leniger worden, zodat we ook samen op de trampoline kunnen staan en dan nog eens een keer een salto’tje kunnen gaan doen. En ik denk dat zo meteen ook wel de maatschappij zal zien dat we dat op een effectieve wijze gaan doen. Dat is echt het beeld wat ik voor me zie en waar ik ook echt in geloof.
Host Noortje Veldhuizen [00:17:47] Het zijn mooie doelstellingen, lijkt me zo.
Arjen de Graaf [00:17:50] Lijkt me ook heel gaaf als we dan nog meer dan nu bij stilstaan als er iets goed gaat. Dat we dan eens een keer zeggen wow, wat fijn, tof dat het goed gaat. Want we willen altijd meer. Dat zit ook heel erg in de cultuur, dus we kijken vooral wat er nog niet is. Maar we vergeten nog weleens tegen elkaar te zeggen hoe fijn het is dat we weer een stapje hebben gezet. En ik zou het heel gaaf vinden dat we elke dag dus een paar high fives met elkaar geven.
Host Noortje Veldhuizen [00:18:16] Nou precies. Het genieten van de reis. Nou bij deze dan voor jullie allebei een groot compliment. Heel goed gedaan, bedankt dat jullie er waren. Heel fijn.
Ariane Knoppert-Veltena [00:18:24] Dankjewel
Arjen de Graaf [00:18:25] Dankjewel
Host Noortje Veldhuizen [00:18:26] Bedankt voor het luisteren naar DNB Talks. Heb je vragen of wil je reageren op de podcast? Stuur dan een mailtje naar DNB Talks@DNB.nl. En wil je geen aflevering missen? Klik dan op de volg knop in je podcast app.